[p. 32] dignum M. Catone fuerit, quod delictorum non perpetratorum voluntates non censuerit poeniendas. [55] Commodius autem rectiusque de his meis verbis, quibus Tullio Tironi respondimus, existimabit iudiciumque faciet, qui et orationem ipsam totam Catonis acceperit in manus et epistulam Tironis ad Axium scriptam requirere et legere curaverit. Ita enim nos sincerius exploratiusque vel corrigere poterit vel probare.
IV
[4arg] Cuiusmodi servos et quam ob causam Caelius Sabinus, iuris civilis auctor, pilleatos vendundari solitos scripserit; et quae mancipia sub corona more maiorum venierint; atque id ipsum “sub corona” quid sit.PILLEATOS servos venum solitos ire, quorum nomine venditor nihil praestaret, Caelius Sabinus iurisperitus scriptum reliquit. [2] Cuius rei causam esse ait, quod eiusmodi condicionis mancipia insignia esse in vendundo deberent, ut emptores errare et capi non possent, neque lex vendundi opperienda esset, sed oculis iam praeciperent quodnam esset mancipiorum genus; [3] “Sicuti,” inquit, “antiquitus mancipia iure belli capta coronis induta veniebant et idcirco dicebantur 'sub corona' venire. Namque ut ea corona signum erat captivorum venalium, ita pilleus impositus demonstrabat eiusmodi servos vendundari, quorum nomine emptori venditor nihil praestaret.”
