M. Tullius Cicero, For Sestius
Albert Clark, Ed.

duo genera semper in hac civitate fuerunt eorum qui versari in re publica atque in ea se excellentius gerere studuerunt; quibus ex generibus alteri se popularis, alteri optimates et haberi et esse voluerunt. qui ea quae faciebant quaeque dicebant multitudini iucunda volebant esse, populares, qui autem ita se gerebant ut sua consilia optimo cuique probarent, optimates habebantur. [97] quis ergo iste optimus quisque? numero, si quaeris, innumerabiles, neque enim aliter stare possemus; sunt principes consili publici, sunt qui eorum sectam sequuntur, sunt maximorum¹ ordinum homines, quibus patet curia, sunt municipales rusticique Romani, sunt negoti² gerentes, sunt etiam libertini optimates. numerus, ut dixi, huius generis late et varie diffusus est; sed genus universum, ut tollatur error, brevi circumscribi et definiri potest. omnes optimates sunt qui neque nocentes sunt nec natura improbi³ nec furiosi⁴ nec malis domesticis impediti. esto⁵ igitur ut ii⁶ sint, quam tu 'nationem' appellasti, qui et⁷ integri sunt et sani et bene de rebus domesticis constituti. Horum qui voluntati, commodis, opinionibus⁸ in gubernanda re publica serviunt, defensores optimatium ipsique optimates gravissimi et clarissimi cives numerantur et principes civitatis. [98] quid est igitur propositum his rei publicae gubernatoribus quod intueri et quo cursum suum derigere⁹ debeant? id quod est praestantissimum maximeque optabile omnibus sanis et bonis et beatis, cum dignitate otium. hoc qui volunt, omnes optimates, qui efficiunt, summi viri et conservatores civitatis putantur; neque enim rerum gerendarum dignitate homines ecferri¹⁰ ita convenit ut otio non¹¹ prospiciant, neque ullum amplexari otium quod abhorreat a dignitate.