Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 2
Benjamin Oliver Foster, Ph.D., Ed.

2. rerum deinde divinarum habita cura; et quia quaedam publica sacra per ipsos reges factitata erant, [p. 222] necubi regum desiderium esset, regem sacrificolum¹ creant. [2] id sacerdotium pontifici subiecere, ne additus nomini honos aliquid libertati, cuius tunc prima erat cura, officeret. ac nescio an nimis undique eam minimisque rebus muniendo modum excesserint. [3] consulis enim alterius, cum nihil aliud offenderet,² nomen invisum civitati fuit: nimium Tarquinios regno adsuesse; initium a Prisco factum: regnasse dein Ser. Tullium; ne intervallo quidem facto oblitum, tamquam alieni, regni Superbum Tarquinium velut hereditatem gentis scelere ac vi repetisse; pulso Superbo penes Collatinum imperium esse; nescire Tarquinios privatos vivere. [4] non placere nomen, periculosum libertati esse. hic³ primo sensim temptantium animos sermo per totam civitatem est datus, sollicitamque suspicione plebem Brutus ad contionem vocat. [5] ibi omnium primum ius iurandum populi recitat neminem regnare passuros nec esse Romae unde periculum libertati foret. id summa ope tuendum esse neque ullam rem quae eo pertineat contemnendam. invitum se dicere, hominis causa, nec dicturum fuisse ni caritas rei publicae vinceret: non [6?] credere populum Romanum solidam libertatem reciperatam esse; regium genus, regium nomen non [p. 224] solum in civitate sed etiam in imperio esse; id officere, id obstare libertati. [7] “hunc tu,” inquit, “tua voluntate, L. Tarquini, remove metum. meminimus, fatemur, eiecisti reges; absolve beneficium tuum, aufer hinc regium nomen. res tuas tibi non solum reddent cives tui auctore me, sed, si quid deest, munifice augebunt. amicus abi; exonera civitatem vano forsitan metu; ita persuasum est animis, cum gente Tarquinia regnum hinc abiturum.” [8] consuli primo tam novae rei ac subitae admiratio incluserat vocem; dicere deinde incipientem primores civitatis circumsistunt, eadem multis precibus orant. [9] et ceteri quidem movebant minus: postquam Sp. Lucretius, maior aetate ac dignitate, socer praeterea ipsius, agere varie rogando alternis suadendoque coepit, [10?] ut vinci se consensu civitatis pateretur, timens consul ne postmodum privato sibi eadem illa cum bonorum amissione additaque alia insuper ignominia acciderent, abdicavit se consulatu rebusque suis omnibus Lavinium translatis civitate cessit. [11] Brutus ex senatus consulto ad populum tulit ut omnes Tarquiniae gentis exsules essent. collegam sibi comitiis centuriatis creavit P. Valerium, quo adiutore reges eiecerat.

[p. 226]