Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 44
W. Weissenborn, H. J. Müller, Ed.

36. Tempus anni post circumactum solstitium erat; hora diei iam ad meridiem vergebat; iter multo pulvere et incalescente sole factum erat. [2] lassitudo et sitis iam sentiebatur et meridiem aestum magis accensurum cum mox adpareret, statuit sic adfectos recenti atque integro hosti non obicere; [3] sed tantus ardor in animis ad dimicandum utcumque erat, ut consuli non minore arte ad suos eludendos quam ad hostes opus esset. [4] nondum omnibus instructis instabat tribunis militum, ut maturarent instruere; circumibat ipse ordines; [5] animos militum hortando in pugnam accendebat. ibi primo alacres signum poscebant; deinde, quantum incresceret aestus, et voltus minus vigentes et voces segniores erant, et quidam incumbentes scutis nixique pilis stabant tum iam aperte primis ordinibus inperat, [6] metarentur frontem castrorum et inpedimenta constituerent. [7] quod ubi fieri milites sensere, alii gaudere palam, quod fessos viae labore flagrantissimo aestu non coegisset pugnare; [8] legati circa imperatorem ducesque externi erant, inter quos et Attalus, omnes adprobantes, dum pugnaturum consulem credebant—neque enim ne his quidem cunctationem aperuerat suam— [9] tunc mutatione consilii subita cum alii silerent, Nasica unus ex omnibus ausus est monere consulem, ne hostem ludificatum priores imperatores fugiendo certamen manibus emitteret: [10] vereri, ne, si nocte abeat, sequendus maximo labore ac periculo in intima Macedoniae sit, aestasque, sicut prioribus ducibus, per calles saltusque Macedonicorum montium vagando circumagatur. [11] se magnopere [p. 154] suadere, dum in campo patenti hostem habeat, adgrediatur, nec oblatam occasionem vincendi amittat. [12] consul nihil offensus libera admonitione tam clari adulescentis ,,et ego ‘inquit ,, animum istum habui, Nasica, quem tu nunc habes, et, quem ego nunc habeo, tu habebis. [13] multis belli casibus didici, quando pugnandum, quando abstinendum pugna sit. non operae est stanti nunc in acie docere, quibus de causis hodie quiesse melius sit. rationes alias reposcito; nunc auctoritate veteris imperatoris contentus eris.’ [14] conticuit adulescens: haud dubie videre aliqua impedimenta pugnae consulem, quae sibi non apparerent.